Nieuwe stap in brandweerzorg voor Port of Moerdijk

SAMEN VOOR EEN VEILIGER MOERDIJK

Na vijftien jaar bouwen aan brandweerzorg in het havengebied wordt per 1 januari 2027 een nieuwe stap gezet.

Op 5 januari 2011 verandert de brand bij Chemie-Pack de kijk op veiligheid binnen Port of Moerdijk voorgoed. Vijftien jaar later is het gebied uitgegroeid tot een plek waar overheid en bedrijfsleven op het gebied van brandweerzorg intensief samenwerken. Die samenwerking krijgt per 1 januari 2027 een nieuwe vorm: de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) houdt een publieke beroepspost in het gebied en de Stichting Bedrijfsbrandweerzorg Moerdijk (SBM) organiseert daarnaast, samen met Falck Fire Services, aanvullende services voor het bedrijfsleven en havenbedrijf. De vorm verandert, maar het gezamenlijke doel blijft hetzelfde. Een veilig en weerbaar Port of Moerdijk.

Een bewuste keuze: de publieke post blijft in de haven

Zoals bij iedere langlopende samenwerking hoort ook bij Post Moerdijk Haven de vraag hoe deze toekomstbestendig blijft. Vanaf 2020 onderzochten de Veiligheidsregio Midden-West-Brabant (VRMWB), gemeente Moerdijk, Havenbedrijf Moerdijk en SBM hoe de post voor de jaren daarna kon worden ingericht. In de periode 2022–2024 is bestuurlijk toegewerkt naar een nieuwe koers. Behoud van een overheidspost in het havengebied, met een bredere inzetbaarheid van de opgebouwde industriële expertise voor de regio.

Vanaf 1 januari 2027 is voorzien dat Post Moerdijk Haven functioneert als 24/7 overheidsbrandweerpost van VRMWB. De kernbezetting en het specialistische materieel blijven daarbij uitgangspunt, waaronder het schuimblusvoertuig en de tankautospuit industrie. Wel verandert de opdracht. Vanuit de post wordt geen specifieke bedrijfsbrandweerzorg meer geleverd. De post richt zich op publieke industriële incidentbestrijding en kan, naast inzet binnen Port of Moerdijk, ook elders in de regio worden ingezet bij industriële incidenten. Voor herbezetting wordt uitgewerkt hoe speciaal opgeleide vrijwilligers uit onder meer Klundert en Moerdijk-dorp kunnen worden ingezet, ondersteund door passend reservematerieel. Om kennis en vakmanschap te borgen, werkt VRMWB continue aan een opleidings- en trainingsaanpak voor industriële brandbestrijding.

“De inzet blijft gericht op industriële incidentbestrijding door beroepsbrandweermensen van VRMWB. Door de expertise breder beschikbaar te maken, kunnen ook andere posten worden ondersteund en blijft de specifieke kennis voor het havengebied behouden.”

Voor de bedrijven in de haven betekent dit dat de vertrouwde overheidsberoepspost behouden blijft. Tegelijk is de inzet erop gericht dat beroepsmensen door een bredere inzetbaarheid extra operationele ervaring opdoen. Die ervaring kan ook bijdragen aan de paraatheid en vakbekwaamheid in Moerdijk zelf. In bijzondere situaties kan herbezetting door goed opgeleide vrijwilligers nodig zijn, binnen de gestelde opkomsttijden.

SBM en Falck: extra slagkracht als aanvulling, niet als dubbeling

Tegelijk met de bestuurlijke keuze voor de publieke post is de SBM, namens de bijna vierhonderd bedrijven in het havengebied en samen met Havenbedrijf Moerdijk, aan de slag gegaan met een aanvullende, private schakel. Via een uitgebreide consultatieronde — gesprekken met individuele bedrijven, een ledenenquête, informatiebijeenkomsten voor aangewezen bedrijven, een inloopmiddag en de algemene ledenvergadering — is in 2025 een voorkeursmodel uitgewerkt dat aansluit op wat de bedrijven werkelijk nodig hebben. De inzet is nadrukkelijk niet gericht op een tweede brandweer naast de bestaande post, maar op ondersteuning van bedrijfsnoodorganisaties in de voorbereiding, tijdens een incident en in de nafase.

Die aanvullende slagkracht wordt per 1 januari 2027 geleverd door Falck Fire Services, met wie SBM zeer recent een meerjarige samenwerking is aangegaan. Falck zet daarvoor een Site Support Team (SST) in: een locatiemanager en een basisteam van acht safety specialisten, van wie er permanent twee aanwezig zijn, zestien uur per dag en zeven dagen per week, met een Snel Interventie Voertuig uitgerust met fluorvrij blusschuim. Het team werkt vanuit drie samenhangende pijlers: snelle eerste respons bij hulpvraag vanuit de bedrijfsnoodorganisaties, het versterken van de bedrijfshulpverlening en bedrijfsnoodorganisaties van de leden, en ondersteuning bij de voorbereiding op herstel en continuïteit na een incident.

“Het is niet zo dat er straks twee brandweren naast elkaar in de kazerne zitten. Falck neemt een ondersteunende rol op zich en richt zich op de bedrijfsnoodorganisaties van de bedrijven. Er wordt gefocust op preventie, samenwerking en investeringen, onder het motto Response & Continuïteit. Dit ook vanuit de weerbaarheidsopgave die voor ons ligt."

Publiek en privaat: één systeem, twee schakels

De nieuwe situatie laat vooral zien dat overheid en bedrijfsleven in Moerdijk verbonden blijven. De publieke post van VRMWB en het Site Support Team van Falck worden niet los van elkaar ingericht, maar waar mogelijk op elkaar afgestemd. Er is voorzien in periodiek operationeel overleg tussen Falck en vertegenwoordigers van VRMWB op Post Moerdijk Haven. Daarnaast blijft afstemming met de leiding van de post van belang. Bij een incident kan het Falck-team optreden als schakel tussen het bedrijf en de overheidsbrandweer, zodat relevante informatie zo snel mogelijk beschikbaar komt voor de incidentbestrijding.

Daarmee wordt toegewerkt naar één samenhangend veiligheidssysteem met twee duidelijke schakels. De publieke post richt zich op industriële incidentbestrijding. Het Site Support Team versterkt preventie, voorbereiding, eerste ondersteuning en continuïteit binnen de bedrijven.

De combinatie van beide schakels moet bijdragen aan een betere voorbereiding op incidenten en aan het beperken van verstoringen wanneer zich een incident voordoet.

“Onze leden kijken nu bijvoorbeeld ook anders aan tegen stationaire blus- en veiligheidssystemen: in plaats van pas achteraf ingrijpen wordt meer gekeken naar sneller inzetbare vormen van detectie en incidentbestrijding, die ergere schade kunnen voorkomen.”

Ook vanuit Port of Moerdijk wordt in de nieuwe opzet gekeken naar verdere verbinding, niet alleen tussen VRMWB en Falck, maar ook met de bedrijfsbrandweer van Shell Moerdijk en met andere industriële samenwerkingsverbanden in de regio en daarbuiten. Daarbij kan kennisdeling met bestaande platforms en netwerken voor industriële incidentbestrijding bijdragen aan gezamenlijke voorbereiding, oefening en vak ontwikkeling.

“Niemand staat zelfstandig gesteld voor een escalerend industrieel incident, en kennismaken moet niet pas tijdens een incident plaatsvinden. Samen zorgen we ervoor dat deze contacten vroegtijdig worden gelegd. Dat leidt vanzelf tot meer oefening, ervaring en voorbereiding — en daarmee tot een veiligere haven.”

Vooruitblik: samen doorbouwen

Vijftien jaar na Chemie-Pack laat Moerdijk zien dat samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven blijvende aandacht vraagt. De vorm verandert, maar de gedeelde verantwoordelijkheid blijft. VRMWB blijft met een overheidsberoepspost 24/7 aanwezig in de haven en maakt de opgebouwde industriële expertise breder beschikbaar. SBM en de bedrijven werken, samen met Falck, aan aanvullende ondersteuning dichtbij de bedrijven zelf. Via afstemming, training en oefening moet de verbinding tussen publieke en private inzet verder worden versterkt.

Voor de bedrijven betekent dit. Behoud van een publieke beroepspost in de haven, aangevuld met ondersteuning die beter aansluit op de eigen bedrijfsprocessen. Voor de regio betekent het dat de opgebouwde industriële expertise van Moerdijk breder beschikbaar kan worden gemaakt. En voor de veiligheid van het havengebied betekent het vooral dit. Publieke slagkracht, private voorbereiding en gezamenlijke verantwoordelijkheid worden nadrukkelijker met elkaar verbonden.